به گزارش افق سرمایه؛ بخش معدن و صنایعمعدنی ایران امروز بیش از هر زمان دیگری با انباشت مشکلات روبهروست. محدودیتهای برق و گاز، دشواری تامین سوخت، مشکلات ارزی، مقررات متغیر، محدودیتهای صادراتی، کمبود مواد ناریه، افزایش هزینههای حملونقل، فشارهای مالیاتی و نااطمینانی نسبت به آینده، فضای تصمیمگیری را برای فعالان این عرصه دشوار کرده است.
اما مسالهای که امروز بیش از همیشه جدی است، بحث انرژی است. چالشی که نهتنها بر روند تولید، بلکه بر سرمایهگذاری، توسعه ظرفیت، رقابتپذیری و حتی آینده بنگاههای صنعتی اثری مستقیم گذاشته است.
تا جایی که امروز بسیاری باور دارند که موضوع انرژی دیگر صرفا یک متغیر هزینهای در ساختار تولید نیست بلکه به یک ریسک استراتژیک برای تداوم تولید، تصمیمگیریهای سرمایهگذاری و مسیر توسعه صنایع تبدیل شده است.این در حالی است که انرژی بهعنوان عاملی تعیینکننده برای سودآوری، پایداری و تابآوری بنگاههای صنعتی و معدنی شناخته میشود.
آخرین آمار انجمن جهانی فولاد حاکی از آن است که ایران از ماه مارس سال ۲۰۲۶ تاکنون جایگاه خود را بهعنوان دهمین تولیدکننده بزرگ جهان از دست داده است. آمار تولید جهانی فولاد در نیمهنخست سال۲۰۲۶ توسط انجمن جهانی فولاد گویای این است که ایران برای چهارمینماه متوالی از فهرست ۱۰تولیدکننده بزرگ فولاد جهان خارج شده و همچنان ویتنام در غیاب ایران در جایگاه دهمین تولیدکننده بزرگ فولاد جهان قرار دارد.
این مساله نشان میدهد که علاوه بر تحتتاثیر بودن فولاد از مساله جنگ، مساله انرژی نیز در تنزل رتبه ایران حیاتی بوده است. حالا سوال مهم این است که مسوولان برای این مهم چه راهکاری دارند؟
افسانه انرژی ارزان تمام شد
چالش انرژی نشان میدهد که دیگر دومزیت نسبی مهم فعالان معدنی یعنی گاز و برق تضعیف شده است. سالها صنایعمعدنی و فولادی از انرژی ارزان بهره میبردند اما حالا این نگاه با واقعیت فاصله گرفته و مساله طور دیگری شده است. بررسیها نشان میدهد که امروز، قیمت انرژی پرداختی صنایع ایران، نهتنها دیگر مزیت گذشته را ندارد بلکه در برخی موارد از بسیاری کشورهای منطقه نیز بالاتر رفته است.
براساس آمارها، افزایش شدید تعرفههای برق و گاز در سالهای اخیر، همراه با محدودیتهای گسترده انرژی،میلیاردها دلار خسارت به تولید کشور وارد کرده و بخش مهمی از ظرفیت صنعتی را بلااستفاده گذاشته است؛ موضوعی که به رقابت ایران در منطقه آسیب وارد کرده و موقعیت ما را نیز تضعیف کرده است.
بهرام سبحانی، رییس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران دراینزمینه پیشتر به جهانصنعت گفته بود: برخلاف برخی برداشتها، امروز گاز و برق صنعت فولاد ایران از بسیاری رقبای منطقهای و جهانی ارزانتر نیست. صنعت فولاد ایران در گذشته، در کنار برخی چالشها مانند پراکندگی جغرافیایی زنجیره و هزینههای بالای حملونقل، دومزیت نسبی مهم یعنی گاز و برق را در اختیار داشت اما اکنون همان دومزیت نیز تضعیف شده یا در حال از بین رفتن است.
بهگفته او، در شرایطی که فولادساز ایرانی باید با تولیدکنندگانی در عمان، عربستان، قطر و دیگر کشورهای حاشیه خلیجفارس رقابت کند، بالا بودن هزینه انرژی و حملونقل، عملا موقعیت رقابتی صنعت را تضعیف میکند.
رییس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران بااشاره به محدودیت ۸۰درصدی انرژی در واحدهای تولیدی فولاد گفت: مشکل در تامین انرژی منجر به عدمالنفع ۱۸میلیارددلاری در پنجسال گذشته در کل زنجیره ارزش فولاد شده است. سبحانی با هشدار درباره پیامدهای تعطیلی واحدهای استراتژیک، تاکید کرد توقف تولید فولاد، بهطورمستقیم صنایع خودروسازی و لوازمخانگی را با بحران مواجه میکند.
انتهای پیام/
