به گزارش افق سرمایه؛ تصمیم تازه شرکت گاز مازندران برای قطع گاز ویلاهای خالی از سکنه یکی از روشنترین نشانههای وضعیت بحرانی گاز در شمال کشور است. هژبر جوادی، مدیرعامل شرکت گاز مازندران، گفته با توجه به «محدودیتهای تولید و ناترازیهای انباشتهشده در استانهای شمالی»، تمهیدات لازم برای مواجهه با شرایط زمستانی پیشبینی شده است. به گفته او، واحدهایی که بدون سکونت فعال از گاز استفاده میکنند، مشمول قطع گاز خواهند شد.
این طرح البته به ویلاهای خالی محدود نمیشود. شرکت گاز مازندران اعلام کرده است پایش مصرف ویلاهای لوکس و دارای استخر و همچنین ادارات استان از ابتدای آبان آغاز خواهد شد و تا اردیبهشت سال آینده ادامه دارد. ادارات نیز موظف شدهاند مصرف گاز خود را نسبت به سال گذشته ۲۵ درصد کاهش دهند.
همزمان، مدیرعامل شرکت گاز مازندران از مشترکان تجاری و صنعتی خواسته است به سوخت دوم مجهز شوند تا در صورت اعمال محدودیت، گاز بخش خانگی پایدار بماند. مشترکان پرمصرفی که میزان مصرف آنها معادل مصرف پنج تا ۱۰ واحد مسکونی است نیز در صورت ادامه مصرف بالا با محدودیت مواجه خواهند شد.
چرا شمال کشور دوباره در کانون بحران گاز قرار گرفت؟
مشکل شمال ایران تا حد زیادی ریشه در جغرافیای تولید و انتقال گاز دارد. بخش اصلی تولید گاز کشور در جنوب ایران متمرکز است و انتقال گاز به استانهای شمالی نیازمند شبکه انتقال طولانی و پایدار است. در فصل سرد که مصرف خانگی افزایش پیدا میکند، این فاصله جغرافیایی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
استانهای شمالی و شمال شرقی ایران در سالهای گذشته از مسیرهای واردات و سوآپ گاز ترکمنستان نیز استفاده میکردند. قرارداد سهجانبه ایران، ترکمنستان و آذربایجان یکی از مسیرهایی بود که امکان تأمین گاز مورد نیاز مناطق شمالی را فراهم میکرد، اما این سازوکار از سال ۲۰۲۴ متوقف شد. اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز توقف جریان این سوآپ را در گزارش مربوط به بازار انرژی ایران ثبت کرده است.
اکنون بار دیگر بحث واردات گاز از ترکمنستان مطرح شده است. اما مسئله اینجاست که نمیتوان تأمین گاز شمال را صرفاً بر اساس احتمال انعقاد یک قرارداد جدید یا احیای مسیر قبلی بنا کرد. روابط انرژی میان کشورها تابع قراردادهای تجاری، ظرفیت تولید، بازارهای جایگزین و البته محدودیتهای ناشی از تحریم است.
از سوی دیگر، ترکمنستان و آذربایجان خود نیز صادرکننده انرژی هستند و هر دو کشور برای فروش گاز خود گزینههای مختلفی در بازار منطقه دارند؛ بنابراین تأمین گاز از شمال شرق باید یک قرارداد پایدار و قابل اتکا باشد، نه راهحلی موقت که تنها در زمان اوج بحران به سراغ آن برویم.
کاهش تولید گاز؛ مسئلهای که زمستان آن را جدیتر میکند
نگرانی درباره زمستان امسال زمانی جدیتر میشود که وضعیت تولید گاز کشور را نیز کنار وضعیت شمال بگذاریم.
پس از آسیب به برخی تأسیسات انرژی، مسئولان دولت از کاهش قابل توجه ظرفیت تولید گاز خبر دادهاند. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، پیشتر از کاهش روزانه حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز کشور سخن گفته بود.
این کاهش در تابستان یک معنا دارد و در زمستان معنایی کاملاً متفاوت پیدا میکند. در فصل گرم، بخشی از فشار شبکه به واسطه پایینتر بودن مصرف خانگی قابل مدیریت است، اما در زمستان افزایش مصرف بخش خانگی و تجاری، نیروگاهها و صنایع را همزمان تحت فشار قرار میدهد.
انتهای پیام/











































